۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال فارسی
۱۰ سؤال · پاسخ تشریحی

نمونه سؤال فارسی؛
پاسخ را از بافت و شاهد بساز

این سؤال‌ها برای تمرین تألیف شده‌اند و متن برگهٔ رسمی یا کتاب نیستند. ابتدا پاسخ کامل بنویس، سپس کلید را باز کن و خطا را در یکی از سه قلمرو زبانی، ادبی یا فکری قرار بده.

10×

روش اجرای آزمونک

در هر سؤال فعل، تعداد و قید را علامت بزن. پاسخ را کوتاه اما همراه با شاهد لازم بنویس و پس از مشاهدهٔ کلید، فقط بخش جاافتاده را اصلاح کن.

معیار تمرین

فهم خواسته | شاهد بافت | اصطلاح دقیق | نقش یا رابطه | املای درست | پاسخ کامل و مرتبط

۱. املا در بافت

سؤال: شکل درست واژه را انتخاب کنید: «پژوهشگر نتیجه را با شواهدِ (معتبر / مطبر) سنجید.»

پاسخ پیشنهادی

«معتبر» درست است؛ معنا و خانوادهٔ واژه در جمله انتخاب را تأیید می‌کنند.

۲. معنی واژه

سؤال: در جملهٔ «نسیم، اندوه باغ را فرونشاند»، واژهٔ «فرونشاند» چه معنایی دارد؟

پاسخ پیشنهادی

کاهش داد یا آرام کرد؛ معنای انتخابی باید با «اندوه» در بافت سازگار باشد.

۳. نقش دستوری

سؤال: در جملهٔ «دانش‌آموز پاسخ را دقیق نوشت»، نقش «پاسخ» و «دقیق» را مشخص کنید.

پاسخ پیشنهادی

«پاسخ» مفعول و «دقیق» قید چگونگی نوشتن است.

۴. گروه اسمی

سؤال: در گروه «دو دفتر تازهٔ من»، هسته و وابسته‌ها را مشخص کنید.

پاسخ پیشنهادی

هسته «دفتر» است؛ «دو» وابستهٔ پیشین و «تازه» و «من» وابسته‌های پسین‌اند؛ نام دقیق انواع را مطابق اصطلاح درس بنویسید.

۵. ساختمان واژه

سؤال: واژهٔ «هم‌کلاسی» را به اجزای سازنده تقسیم و نوع ساخت آن را توضیح دهید.

پاسخ پیشنهادی

«هم + کلاس + ی»؛ پاسخ باید نقش جزء افزوده و پایه را طبق دسته‌بندی کتاب روشن کند.

۶. تشبیه

سؤال: در عبارت تألیفی «امید، چراغ راه تاریک بود» دو سوی همانندی را مشخص کنید.

پاسخ پیشنهادی

«امید» به «چراغ» مانند شده است؛ ویژگی مشترک می‌تواند روشنگری و راهنمایی باشد.

۷. کنایه

سؤال: در جملهٔ «پس از شنیدن دلیل، دست از پافشاری برداشت»، معنای عبارت کنایی را بنویسید.

پاسخ پیشنهادی

یعنی اصرار کردن را متوقف کرد؛ پاسخ باید معنای مقصود را مستقیم بیان کند.

۸. معنی نثر

سؤال: جملهٔ «دانایی زمانی سودمند است که به کردار راه یابد» را به زبان ساده بازنویسی کنید.

پاسخ پیشنهادی

دانش وقتی فایده دارد که در رفتار و عمل انسان به کار گرفته شود.

۹. قلمرو فکری

سؤال: پیام عبارت «راه بلند با گام‌های پیوسته کوتاه می‌شود» چیست؟

پاسخ پیشنهادی

پایداری و ادامهٔ تلاش، رسیدن به هدف دشوار را ممکن و مسیر را آسان‌تر می‌کند.

۱۰. پاسخ با دلیل

سؤال: چرا در تشخیص آرایه، نام‌بردن بدون ذکر رابطه یا شاهد می‌تواند پاسخ ناقص باشد؟

پاسخ پیشنهادی

زیرا تشخیص باید نشان دهد کدام واژه‌ها یا معنای متن آن آرایه را ساخته‌اند؛ شاهد مسیر استدلال را روشن می‌کند.

تحلیل نتیجه

خطاها را در سه ستون زبانی، ادبی و فکری ثبت کن. برای روش کلی از راهنمای فارسی و برای بازبینی از خودتصحیحی نمونه سؤال استفاده کن.

مسیرهای مرتبط

مهارت‌های مکمل

سؤالات امتحان نهایی دستور زبان فارسی آرایه‌های ادبی جملهٔ ساده و مرکب را از روی گزاره تشخیص بده معلوم و مجهول را مرحله‌به‌مرحله تبدیل کن ایهام و ایهام تناسب را با دو معنی تشخیص بده تلمیح و تضمین را از روی اشاره و نقل جدا کن حذف به قرینه را با بازسازی جزء پنهان تشخیص بده واو عطف و ربط را از سطح دو سوی پیوند جدا کن حسن تعلیل را از علت شاعرانهٔ پدیده پیدا کن جملهٔ پایه و پیرو را با مرزبندی بندها پیدا کن فعل اسنادی و مسند را از معنی جمله تشخیص بده مراعات نظیر و تضاد را از رابطهٔ واژه‌ها پیدا کن تشخیص و حس‌آمیزی را با اجزای تصویر جدا کن تکواژ آزاد و وابسته را با معنی و نقش جدا کن بن ماضی و بن مضارع را از صورت‌های فعل پیدا کن نمونه سؤال یازدهم انسانی را هدفمند حل کن لف و نشر را با جفت‌های معنایی پیدا کن ترصیع و موازنه را مقایسه کن بدل و عطف بیان را مرحله‌ای تشخیص بده قید را از متمم جدا کن ظرفیت فعل را از معنی جمله پیدا کن وابستهٔ وابسته را با درخت پیدا کن ۱۰ سؤال فارسی دوازدهم با پاسخ ۱۰ سؤال فارسی یازدهم با پاسخ ۱۰ سؤال فارسی دهم با پاسخ برنامهٔ ۱۴روزهٔ فارسی صفت پیشین و پسین ترکیب وصفی و اضافی ۱۰ سؤال صفت‌ها ۱۰ سؤال وصفی و اضافی ۱۲ سؤال حذف به قرینه ۱۲ سؤال جمله ساده و مرکب ۱۰ سؤال ایهام و ایهام تناسب ۱۰ سؤال کنایه و مجاز ۱۲ سؤال فعل اسنادی و مسند ۱۰ سؤال بدل و عطف بیان ۱۰ سؤال معنی و مفهوم شعر ۱۰ سؤال معنی نثر ۱۰ سؤال بن ماضی و مضارع ۱۰ سؤال ظرفیت فعل ۱۰ سؤال قید و متمم ۱۰ سؤال واو عطف و ربط ۱۰ سؤال ساده، وندی و مرکب ۱۰ سؤال تقطیع واژه ۱۰ سؤال وابستهٔ وابسته ۱۰ سؤال پیام و شاهد ۱۰ سؤال فعل معلوم و مجهول ۱۰ سؤال حسن تعلیل ۱۰ سؤال لف و نشر ۱۰ سؤال مراعات نظیر و تضاد ۱۰ سؤال ترصیع و موازنه ۱۰ سؤال تشخیص و حس‌آمیزی ۱۰ سؤال نام و اثر ۱۰ سؤال قرابت معنایی