جمله را یکباره ترجمه نکن
ابتدا مرز جمله یا عبارتها را مشخص کن و هستهٔ هر بخش را پیدا کن. فعل، فاعل یا موضوع و اجزایی را که معنا را کامل میکنند جدا ببین. این کار از چسباندن چند معنی لغت بدون رابطه جلوگیری میکند.
فعل را شناسنامهدار بخوان
برای فعل، زمان یا ساخت، شخص، شمار و مثبت یا منفیبودن را براساس دانستههای کتابت مشخص کن. سپس فاعل آشکار یا پنهان را پیدا کن. ترجمهٔ فعل باید با فاعل فارسی هماهنگ باشد.
هر ضمیر پیوسته یا جدا را به مرجع مناسب وصل کن و بررسی کن در ترجمه چه نقشی میگیرد.
گروههای اسمی را یک واحد ببین
هسته و وابستههای اسم را مشخص کن و ترتیب طبیعی فارسی را بساز. ترجمهٔ جداگانهٔ هر واژه ممکن است صفت، اضافه یا مرجع ضمیر را جابهجا کند. پس از ساخت گروه، آن را در جمله قرار بده.
ابزارهای ربط را علامت بزن
واژه یا ساختی که دو بخش را به هم وصل میکند، جهت رابطه را نشان میدهد. قبل از ترجمهٔ نهایی بگو رابطه افزایشی، تقابلی، علّی یا زمانی است؛ فقط دستههایی را به کار ببر که در منبع خودت آموختهای.
ترجمهٔ خام و روان را جدا انجام بده
در دور اول نقش و معنای اجزا را حفظ کن. در دور دوم جمله را به فارسی طبیعی تبدیل کن، بیآنکه شخص، زمان، نفی یا جزء مهمی حذف شود. روانسازی نباید معنای تازه بسازد.
کنترل چهارگانهٔ ترجمه
- فعل و فاعل هماهنگاند؟
- ضمیرها مرجع روشن دارند؟
- نفی، زمان و شمار حفظ شدهاند؟
- هیچ گروه معنایی جا نیفتاده است؟
دفتر خطای ترجمه
خطا را به واژه، فعل، ضمیر، گروه اسمی یا رابطهٔ جمله نسبت بده. سپس یک جملهٔ تازه با همان نقطهٔ دشوار ترجمه کن. تکرار همان جمله پس از دیدن جواب، بازیابی را کامل نمیسنجد.
تمرین رفتوبرگشتی
جملهٔ عربی را ترجمه و بعد ترجمهٔ فارسی را با اجزای اصل تطبیق بده؛ لازم نیست فارسی را دوباره به عربی برگردانی. هدف این است که برای هر بخش از معنای فارسی، شاهدی در جملهٔ اصل پیدا کنی. برای نقشهٔ کل درس به راهنمای عربی برو.